Rozwiązania dla maszyn mobilnych
Bezpieczeństwo funkcjonalne: W jaki sposób producenci maszyn spełniają wymagania EU-MVO, CRA i aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act)
Różnorodne nowe regulacje i przepisy, takie jak Rozporządzenie Maszynowe (MR) UE, stanowią poważne wyzwanie dla producentów pojazdów roboczych. W drugiej części naszego bloga z serii „Bezpieczeństwo, ochrona i sztuczna inteligencja dla mobilnych maszyn roboczych” omawiamy najważniejsze tematy i podejścia do rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa funkcjonalnego, a także uzupełniające wymagania w zakresie bezpieczeństwa i sztucznej inteligencji.
Czas ucieka: Od 20 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać nowe Rozporządzenie Maszynowe 2023/1230/UE (UE-MR), które zastąpi poprzednią Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE (UE-MD), co będzie wiązać się z dalekosiężnymi konsekwencjami dla mobilnych maszyn roboczych. Z tego artykułu dowiesz się, które wymagania MR sprawiają obecnie największe problemy u producentów maszyn OEM, jak odnoszą się one do innych zmian (np. CRA lub AI Act) i jak sprostać związanym z nimi wyzwaniom wspólnie z Bosch Rexroth.
Pięć najważniejszych czynników wpływających na bezpieczeństwo funkcjonalne maszyn mobilnych::
1. Monitorowanie systemów bezpieczeństwa
2. Monitorowanie maszyn autonomicznych
3. Załącznik II Lista komponentów bezpieczeństwa
4. Zgodność z aktem w sprawie cyberodporności (CRA)
5. Zgodność z aktem w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act)
1. Monitorowanie systemów bezpieczeństwa
Zapnij pasy, kliknij i już jest bezpiecznie? Niestety, stosowanie pasów bezpieczeństwa w pojazdach roboczych nie jest tak oczywiste jak w samochodach osobowych. UE-MR ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa personelu obsługującego, a zatem wymaga obowiązkowego monitorowania systemów bezpieczeństwa. Odpowiednie funkcje mają na celu zapewnienie, że pas bezpieczeństwa jest rzeczywiście prawidłowo stosowany w maszynach do robót ziemnych i innych mobilnych maszynach roboczych podatnych na przewrócenie.
Podejście do rozwiązania: obecne rozwiązania oprogramowania aplikacji BODAS są już gotowe na wejście MR w życie. Umożliwia tym samym producentom maszyn OEM natychmiastowe wdrożenie nowych wymogów dotyczących monitorowania systemów bezpieczeństwa lub zintegrowanie ich z rozwiązaniem seryjnym w późniejszym czasie za pomocą funkcji częściowej. Układ sterowania napędem jezdnym EDA i adaptacyjny napęd jezdny AGD zawierają już niezbędne funkcje ochrony przed manipulacją. Na przykład kontrola czujnika siedzenia zapewnia, że operator obsługujący maszynę może nią poruszać dopiero po zajęciu miejsca w kabinie i zapięciu pasa bezpieczeństwa.
2. Monitorowanie maszyn autonomicznych
Oczywiste jest, że maszyny, które coraz częściej działają autonomicznie, są połączone w sieć i wspierane przez sztuczną inteligencję, stwarzają zagrożenia, które nie zostały w pełni uwzględnione we wcześniejszych koncepcjach bezpieczeństwa. UE-MR i akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) wymagają stosowania specjalnych środków ochrony pracowników, osób postronnych i mienia. Aby wyjaśnić kwestie odpowiedzialności i zrozumieć usterki, należy rejestrować istotne dla bezpieczeństwa procesy decyzyjne, zdarzenia i błędy.
Podejście do rozwiązania: Również pod tym względem ekosystem BODAS firmy Bosch Rexroth jest gotowy na rozporządzenie MR. Sterowniki i czujniki BODAS wykorzystywane w funkcjach wspomagających mogą być również wykorzystywane do monitorowania systemów autonomicznych. Dzięki dodatkowym komponentom rozwiązania BODAS, zebrane dane mogą być bezpiecznie przesyłane do nadrzędnych systemów monitorowania za pośrednictwem ustalonych kanałów komunikacyjnych.
3. Załącznik II Lista komponentów bezpieczeństwa
W wyniku nowego Rozporządzenia Maszynowego (MR) całe oprogramowanie i systemy realizujące funkcję bezpieczeństwa muszą być uznawane za elementy bezpieczeństwa i dokumentowane w wykazie elementów bezpieczeństwa w załączniku II - lista komponentów bezpieczeństwa. Jeżeli funkcja obejmuje również podejścia oparte na uczeniu maszynowym, zewnętrzna jednostka certyfikująca (prawnie: jednostka notyfikowana np. TÜV) musi być zaangażowana w proces deklarowania zgodności. Wyzwanie to jest jeszcze większe, ponieważ nie ma jeszcze formalnego procesu ani zharmonizowanego standardu.
Podejście do rozwiązania: również w tej kwestii producenci maszyn spełniając tym samym wymogi prawne dotyczące dokumentacji. OEM mają pewność, że firma Bosch Rexroth dopilnuje, aby cały ekosystem BODAS był gotowy do użycia w odpowiednim czasie – łącznie z narzędziami programistycznymi, oprogramowaniem aplikacyjnym i jednostkami sterującymi BODAS serii RC. Począwszy od stycznia 2027 r. firma Bosch Rexroth wprowadzi do obrotu wszystkie istotne komponenty UE-MR jako elementy bezpieczeństwa, spełniając tym samym wymogi prawne dotyczące dokumentacji.
4. Bezpieczeństwo i ochrona idą ze sobą w parze
W przypadku maszyn podłączonych do sieci, cyberatak może wyłączyć lub negatywnie wpłynąć na funkcję bezpieczeństwa. Dlatego dwa niegdyś odrębne światy cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa funkcjonalnego muszą się płynnie ze sobą łączyć. Nakładanie się odpowiednich wymogów z UE-MR ma duże znaczenie dla producentów maszyn, zwłaszcza że od listopada 2027 r. temat bezpieczeństwa będzie również obowiązkowo regulowany przez akt w sprawie cyberodporności (CRA). Do najważniejszych wymagań należą środki ochrony przed naruszeniami technicznymi, chroniąc w ten sposób funkcje istotne dla bezpieczeństwa oraz gromadzenie dowodów dotyczących modyfikacji oprogramowania i danych.
Podejście do rozwiązania: Ekosystem BODAS jest już gotowy pod kątem wymaganych zabezpieczeń. Przykładowo seria jednostek sterujących RC40 bazuje na sprawdzonych zasadach i technologiach bezpieczeństwa zaczerpniętych ze środowiska BOSCH Automotive. Dzięki zintegrowanemu Sprzętowemu Modułowi Bezpieczeństwa (HSM) producenci maszyn mają dostęp do gotowych do użycia funkcji zabezpieczeń, takich jak Bezpieczny Rozruch, Bezpieczne Rejestrowanie czy Szyfrowanie. Ogólnie rzecz biorąc, dzięki rozwiązaniom sprzętowym i programowym BODAS obejmuje wszystkie aspekty bezpieczeństwa: od inżynierii i wdrożenia zabezpieczeń po ich monitorowanie. Rezultat: krótszy czas wprowadzenia na rynek przy minimalnych kosztach – od opracowania i wdrożenia, po utrzymanie w produkcji seryjnej.
5. Bezpieczeństwo funkcjonalne i sztuczna inteligencja
Jeśli producenci maszyn chcą stosować funkcje bezpieczeństwa wykorzystujące sztuczną inteligencję, muszą przestrzegać nie tylko rozporządzenia UE-MR, ale także aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act), który wejdzie w życie w sierpniu 2027 r. Wynika to z faktu, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sztucznej inteligencji (UE) 2024/1689 niektóre aplikacje należy uznać za systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka, jeżeli są wykorzystywane w funkcjach bezpieczeństwa wraz z algorytmami opartymi na sztucznej inteligencji lub wprowadzane do obrotu jako komponenty bezpieczeństwa w rozumieniu UE-MR. W tym przypadku zastosowanie mają podwójne ramy prawne z wymogami obu rozporządzeń. W obszarze maszyn mobilnych zaliczają się do nich m.in. rozwiązania w zakresie ochrony przed kolizjami z wykorzystaniem kamer do wykrywania osób.
Podejście do rozwiązania: dzięki BODAS producenci maszyn roboczych są na dobrej drodze do wdrożenia sztucznej inteligencji już od samego początku. Wszystkie rozwiązania klasyfikowane jako systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka, spełnią wymogi rozporządzenia UE-MR oraz aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act), już w dniu wejścia w życie tych przepisów. Aktualne przykłady obejmują moduł sterujący robota terenowego ORC2 ze zintegrowaną sztuczną inteligencją do częściowej i wysokiej automatyzacji mobilnych maszyn roboczych. Innym przykładem jest System Zapobiegania Kolizjom CAS, który umożliwia skuteczną ochronę przed kolizjami poprzez precyzyjne wykrywanie obiektów i rozpoznawanie osób za pomocą radaru, ultradźwięków lub inteligentnych kamer. Ponadto Bosch Rexroth wspiera producentów maszyn w projektowaniu rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji zgodnie z przepisami.
Po bezpiecznej stronie z Bosch Rexroth
Nowe regulacje prawne w zakresie bezpieczeństwa funkcjonalnego nakładają na producentów mobilnych maszyn roboczych konkretne, formalne i ostatecznie wymagania zgodne z normami CE. Biorąc pod uwagę napięty harmonogram i wysokie koszty rozwoju, firma Bosch Rexroth oferuje swoje usługi jako kompleksowy partner od rozwiązań, który zawsze jest na bieżąco, myśli razem ze swoimi klientami i odciąża ich od samego początku, oferując wszystko z jednego źródła: z jednej strony Ekosystem BODAS wraz ze zgodnymi ze standardami i sprawdzonymi modułami sprzętowymi i programowymi. Zaś z drugiej strony doświadczony w branży i technologii zespół wsparcia technicznego firmy Rexroth, który optymalnie towarzyszy podczas realizacji projektów istotnych z punktu widzenia MR.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
W trzecim poście na blogu dotyczącym bezpieczeństwa, ochrony i sztucznej inteligencji zagłębimy się w wymagania aktu w sprawie cyberodporności (CRA) dla mobilnych maszyn roboczych. Bądź na bieżąco, aby dowiedzieć się, jak skutecznie i zgodnie z przepisami wzmocnić cyberodporność dzięki firmie Bosch Rexroth i holistycznemu ekosystemowi BODAS!
Chcesz dowiedzieć się więcej o bezpieczeństwie, ochronie i sztucznej inteligencji oraz podzielić się pomysłami z naszymi ekspertami i członkami społeczności myBODAS?
» Platforma myBODAS
Kolejne artykuły z tej serii
Wszystkie artykuły z serii blogów „Bezpieczeństwo, ochrona i sztuczna inteligencja dla mobilnych maszyn roboczych”:
01. Cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo funkcjonalne i sztuczna inteligencja: co już teraz ma znaczenie dla producentów maszyn roboczych
02. Bezpieczeństwo funkcjonalne: W jaki sposób producenci maszyn spełniają wymagania EU-MVO, CRA i aktu w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act)
03. Cyberbezpieczeństwo: Dlaczego producenci OEM muszą działać już teraz
Markus Seyfang jest kierownikiem ds. bezpieczeństwa funkcjonalnego w zakresie tworzenia oprogramowania i systemów dla maszyn mobilnych w firmie Bosch Rexroth. Posiada 20-letnie doświadczenie w dziedzinie bezpieczeństwa funkcjonalnego i jest odpowiedzialny za koncepcje bezpieczeństwa platform programistycznych, a także za wszystkie aspekty związane z bezpieczeństwem w procesie rozwoju oprogramowania aplikacyjnego w firmie Bosch Rexroth. Markus jest osobą kontaktową o globalnym zasięgu w sprawach bezpieczeństwa funkcjonalnego. Poza tym reprezentuje Bosch Rexroth przed komitetami normalizacyjnymi ISO.
Martin Sykora jest dyrektorem sprzedaży w dziale Elektroniki mobilnej w firmie Bosch Rexroth. Pracuje w grupie Bosch od ponad 22 lat, a w branży elektroniki mobilnej działa od ponad 19 lat. Martin i jego zespół odpowiadają za kontakt z klientami mobilnymi poszukującymi rozwiązań opartych na BODAS, wspierających cyfrową transformację maszyn roboczych.