İşlevsel güvenlik: Orijinal ürün üreticileri (OEM) AB Makine Yönetmeliği, Siber Dayanıklılık Yasası (CRA) ve Yapay Zeka Yasası'nın (AI Act) gerekliliklerini nasıl yerine getiriyor?

Kemerini bağla, kilitle, güvenli mi? Ne yazık ki arazi makinelerinde emniyet kemerinin kullanılıp kullanılmadığı binek araçlarda olduğu kadar açık değildir. AB Makine Yönetmeliği, işletme personelinin güvenliğini artırmayı amaçlar ve bu nedenle emniyet sisteminin zorunlu olarak izlenmesini gerektirmektedir. İlgili fonksiyonlar, devrilme riski bulunan hafriyat ve diğer mobil iş makinelerinde emniyet kemerinin gerçekten doğru şekilde kullanıldığından emin olmak için tasarlanmıştır.

Çözüm Yaklaşımı: Mevcut BODAS uygulama yazılımı çözümleri zaten Makine Yönetmeliği'ne uyumludur. Bu sayede Orijinal Ürün Üreticileri (OEM’ler), emniyet sistemlerinin izlenmesine ilişkin yeni gereklilikleri hemen hayata geçirebilir veya bunları seri çözüme sonradan kısmi fonksiyon olarak entegre edebilirler. Hareketli tahrik kontrolü (EDA) ve Adaptif yer tahriki (AGD) sistemleri de kurcalamaya karşı koruma için gerekli fonksiyonları zaten içermektedir. Örneğin koltuk sensörüne yönelik bir uygunluk kontrolü, işletme personelinin yalnızca kabinde yerlerini aldıktan ve emniyet kemeri kilidini takıldıktan sonra mobil iş makinesini hareket ettirebilmelerini sağlar.

Yeni Makine Yönetmeliği uyarınca, güvenlik fonksiyonu gerçekleştiren tüm yazılım ve sistemler güvenlik bileşenleri olarak kabul edilmeli ve Ek II'de yer alan güvenlik bileşenleri listesinde belgelenmelidir. Eğer fonksiyon aynı zamanda makine öğrenmesi tabanlı yaklaşımları da içeriyorsa, uygunluk beyanı için sürece bir dış sertifikasyon kuruluşunun (yasal olarak: Onaylanmış Kuruluş, örneğin TÜV) dahil edilmesi gerekmektedir. Bu durum, hâlâ resmi bir süreç veya uyumlu bir standart bulunmaması nedeniyle daha da zorlaşmaktadır.

Çözüm yaklaşımı: OEM’ler, Bosch Rexroth ile bu konuda da kendilerini güvenceye almaktadır; çünkü geliştirme araçları, uygulama yazılımı ve RC serisi BODAS kontrol üniteleri de dahil olmak üzere tüm BODAS Ekosistemi zamanında kullanıma hazır hale gelecektir. Ocak 2027’den itibaren Bosch Rexroth, AB Makine Yönetmeliği ile ilgili tüm bileşenleri güvenlik bileşeni olarak piyasaya sunacak ve böylece yasal olarak gerekli dokümantasyon yükümlülüklerini yerine getirilmiş olacaktır.

OEM'ler yapay zekaya sahip güvenlik fonksiyonlarını kullanmak istiyorlarsa yalnızca EU-MR ile değil aynı zamanda Ağustos 2027'den itibaren zorunlu hale gelecek olan Yapay Zeka Yasası'nı (AI Act) da dikkate almak zorundadır. Bunun nedeni, (AB) 2024/1689 sayılı Yapay Zeka Yönetmeliği'ne göre belirli uygulamaların, yapay zeka tabanlı algoritmalarla güvenlik fonksiyonlarında kullanılması veya AB Makine Yönetmeliği kapsamında bir güvenlik bileşeni olarak piyasaya sürülmesi durumunda yüksek riskli yapay zeka sistemleri olarak kabul edilmesidir. Bu durumda, her iki yönetmeliğin gerekliliklerini içeren ikili bir yasal çerçeve uygulanır. Mobil makineler alanında bu, diğer şeylerin yanı sıra kamera destekli yaya algılama özelliğine sahip çarpışma koruma çözümlerini de içerir.

Çözüm Yaklaşımı: BODAS ile arazi aracı üreticileri de yapay zeka söz konusu olduğunda en başından itibaren güvenli bir şekilde ilerliyorlar. Yüksek riskli yapay zeka sistemleri olarak sınıflandırılan tüm çözümler, yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren AB Makine Yönetmeliği'nin ve Yapay Zeka Yasası'nın ortak gerekliliklerini zamanında karşılayacaktır. Güncel örnekler arasında şunlar yer almaktadır: mobil iş makinelerinin kısmi ve yüksek otomasyonu için entegre yapay zekaya sahip Arazi Dışı (Offroad) Robotik Kontrolör ORC2. Ya da radar, ultrason veya akıllı kameralar kullanarak hassas nesne algılama ve kişi tanıma yoluyla etkili çarpışma koruması sağlayan Çarpışma Önleme Sistemi CAS yer almaktadır. Ayrıca Bosch Rexroth, OEM'leri yapay zeka tabanlı uygulamalarını yönetmeliklere uyumlu şekilde tasarlamaları konusunda da desteklemektedir.

Markus Seyfang, Bosch Rexroth'ta mobil makineler için yazılım ve sistem geliştirme alanında İşlevsel Güvenlik Yöneticisi olarak görev yapmaktadır. İşlevsel Güvenlik alanında 20 yıllık deneyime sahiptir ve Bosch Rexroth'ta yazılım platformlarının güvenlik konseptlerinden ve uygulama yazılımlarının geliştirme sürecindeki güvenlikle ilgili tüm hususlardan sorumludur. Markus, İşlevsel Güvenlik konularında küresel irtibat noktasıdır ve ISO standardizasyon komitelerinde Bosch Rexroth'u temsil etmektedir.

Martin Sykora, Bosch Rexroth’ta Mobil Elektronikler Satış Müdürü olarak görev yapmaktadır. Bosch grubunda 22 yılı aşkın süredir çalışan Martin, mobil elektronik alanında 19 yıldan fazla deneyime sahiptir. Martin ve ekibi, mobil iş makinelerinin dijital dönüşümünü desteklemek üzere BODAS tabanlı çözümler arayan mobil müşteriler için küresel iletişim noktası olarak görev yapmaktadır.