Diverse nieuwe regelgeving en wetten, zoals de Europese Machinerichtlijn, vormen een grote uitdaging voor fabrikanten van terreinvoertuigen. In het tweede deel van onze blogserie 'Veiligheid, beveiliging, en AI for mobiele werktuigen', belichten we de belangrijkste thema’s en oplossingsbenaderingen voor werkveiligheid, evenals aanvullende beveiligings- en AI-eisen.
De tijd dringt: Op 20 januari 2027 vervangt de nieuwe Europese Machinerichtlijn 2023/1230/EC (EU-MR) de vorige Machinerichtlijn 2006/42/EC (EU-MD) – met vergaande gevolgen voor mobiele werktuigen. In dit artikel behandelen wij de vraag welke MR-vereisten OEM's momenteel de grootste kopzorgen bezorgen, hoe die zich verhouden tot andere veranderingen (bijvoorbeeld CRA- of AI-verordening) en hoe u de bijbehorende problemen samen met Bosch Rexroth kunt aanpakken.
De 5 belangrijkste implicaties voor Functionele veiligheid voor mobiele werktuigen:
1. Monitoren van veiligheidssystemen
2. Monitoren van autonome machines
3. Bijlage II: lijst van veiligheidscomponenten
4. Overlappingen met de Verordening Cyberweerbaarheid (CRA)
5. Overlappingen met de Verordening Artificiële Intelligentie (AI Act)
Gordel vast, klik, veilig? Helaas is het gebruik van veiligheidsgordels in terreinvoertuigen niet zo vanzelfsprekend als in personenauto's. De EU-MR heeft als doel de veiligheid van het operationeel personeel te verhogen en vereist daarom de verplichte monitoring van het veiligheidssystemen. Bijbehorende functies moeten ervoor zorgen dat de veiligheidsgordel daadwerkelijk correct wordt gebruikt in grondverzetmachines en andere mobiele werktuigen die het risico op kantelen lopen.
Oplossingsaanpak: De huidige BODAS-softwareoplossingen voor toepassingen zijn al klaar voor MR. Hierdoor kunnen OEM's de nieuwe vereisten voor het monitoren van veiligheidssystemen onmiddellijk implementeren of deze retrospectief integreren in de serieoplossing via een partiële functie. De besturing van de aandrijving voor lange trajecten EDA en de adaptieve grondbesturing AGD bevatten ook al de nodige functies voor beveiliging tegen manipulatie. Een plausibiliteitscontrole op de stoelschakelaar zorgt er bijvoorbeeld voor dat bedieningspersoneel het mobiele werktuig pas kan verplaatsen als ze hun plaats in de cabine hebben ingenomen en de sluiting van de veiligheidsgordel is ingeschakeld.
Het is duidelijk dat machines die met toenemende autonomie, connectiviteit en AI-ondersteuning werken risico's genereren die niet volledig door eerdere veiligheidsconcepten worden gedekt. De EU-MR en de AI-verordening vereisen daarom speciale maatregelen om werknemers, voorbijgangers en objecten te beschermen. Om aansprakelijkheidskwesties te verduidelijken en storingen te begrijpen, moeten veiligheidsrelevante besluitvormingsprocessen, voorvallen en fouten worden geregistreerd.
Oplossingsaanpak: Ook in dit opzicht is het BODAS Ecosystem van Bosch Rexroth klaar voor MR. De BODAS-besturingen en -sensoren die worden gebruikt voor assistentiefuncties kunnen ook worden gebruikt voor het monitoren van autonome systemen. Via andere BODAS-oplossingsmodules kunnen de verzamelde gegevens veilig via gevestigde communicatiekanalen naar monitoringsystemen op een hoger niveau worden verzonden.
Als gevolg van de nieuwe Europese Machinerichtlijn moet elke software en elk systeem met een veiligheidsfunctie, als veiligheidscomponenten worden beschouwd en worden gedocumenteerd in bijlage II, de lijst van veiligheidscomponenten. Als de functie ook benaderingen op basis van machine learning omvat, moet een externe certificeringsinstelling (wettelijk: aangemelde instantie (bv. TÜV) bij het proces van conformiteitsverklaring betrokken worden. Deze uitdaging is nog groter omdat er nog geen formeel proces of geharmoniseerde norm bestaat.
Oplossingsaanpak: Ook op dit punt zijn OEM's bij Bosch Rexroth in goede handen, omdat het hele BODAS-ecosysteem op tijd klaar is voor gebruik - inclusief ontwikkelingstools, toepassingssoftware en de BODAS-besturingseenheden van de RC-serie. Vanaf januari 2027 zal Bosch Rexroth alle componenten in de EU-MR als veiligheidscomponenten op de markt brengen en daarmee voldoen aan de wettelijk vereiste documentatieverplichtingen.
In verbonden machines kan een cyberaanval een veiligheidsfunctie uitschakelen of negatief beïnvloeden. Daarom moeten de twee voorheen gescheiden werelden van cybersecurity en functionele veiligheid naadloos met elkaar worden verbonden. De overlappingen van de respectieve vereisten van de EU-MR zijn van groot belang voor OEM's, vooral omdat het algemene onderwerp van beveiliging vanaf november 2027 ook verplicht zal worden geregeld door de Verordening Cyberweerbaarheid (CRA). Tot de belangrijkste eisen behoren beschermingsmaatregelen tegen technische schade en daarmee het veiligstellen van veiligheidsrelevante functies, evenals het verzamelen van bewijs van software- en gegevenswijzigingen.
Oplossingsaanpak: Het BODAS-ecosysteem is vandaag al klaar voor veiligheid. Zo is de RC40-serie van besturingseenheden gebaseerd op gevestigde beveiligingsprincipes en technologieën uit de BOSCH Automotive-omgeving. Door middel van een geïntegreerde Hardware Security Module (HSM) hebben OEM's toegang tot kant-en-klare beveiligingsfuncties, zoals Secure Boot, Secure Logging of Encryptie. In totaal dekt BODAS met haar hard- en softwareoplossingen alle facetten van beveiliging: van security engineering en implementatie tot monitoring. Het resultaat: een kortere time-to-market met minimale kosten – van ontwikkeling en implementatie tot onderhoud in serieproductie.
Als OEM’s gebruik willen maken van veiligheidsfuncties met kunstmatige intelligentie, krijgen ze niet alleen te maken met de EU-MR, maar ook met de Verordening Artificiële Intelligentie (AI Act), die vanaf augustus 2027 verplicht wordt. Volgens de AI-verordening (2024/1689) moeten bepaalde toepassingen immers als AI-systemen met hoog risico worden beschouwd, als zij worden gebruikt in veiligheidsfuncties met op AI-gebaseerde algoritmen of in de handel worden gebracht als een veiligheidscomponent in de zin van de EU-MR. In dit geval is een tweeledig wettelijk kader met de vereisten van beide verordeningen van toepassing. Op het gebied van mobiele machines omvat dit onder andere botsingsbeschermingsoplossingen met camera-gebaseerde voetgangersdetectie.
Oplossingsaanpak: met BODAS zijn fabrikanten van terreinvoertuigen ook vanaf het eerste begin veilig als het gaat om AI. Alle oplossingen die als AI-systemen met hoog risico zijn geclassificeerd, voldoen tijdig aan de gezamenlijke vereisten van de EU-MR en de AI-verordening vanaf de datum waarop de regelgeving in werking treedt. Huidige voorbeelden zijn: de Offroad Robotic Regelaar ORC2 met ingebouwde AI voor gedeeltelijke en hoge automatisering van mobiele werktuigen. Of het Collision Avoidance System CAS, dat effectieve bescherming tegen botsingen mogelijk maakt door middel van nauwkeurige objectdetectie en persoonsherkenning met behulp van radar, ultrasoon geluid of slimme camera's. Bovendien ondersteunt Bosch Rexroth OEM's bij het ontwerpen van hun op AI-gebaseerde toepassingen in overeenstemming met de regelgeving.
De nieuwe wettelijke verordeningen inzake functionele veiligheid stellen concrete, formele en uiteindelijk CE-relevante eisen aan de fabrikanten van mobiele werktuigen. Gezien de strakke tijdlijn en hoge ontwikkelingskosten biedt Bosch Rexroth zich aan als holistische oplossingspartner die altijd up-to-date is, die meedenkt met haar klanten en hen van meet af aan ontlast uit één enkele bron: enerzijds via het BODAS-ecosysteem met zijn norm-conforme en bewezen hard- en softwaremodules, en anderzijds via de industriële en technologische ervaring van het Rexroth ondersteuningsteam, dat zelfs MR-gerelateerde projecten optimaal begeleidt.
Nieuwsgierig naar meer?
In de derde blogpost over Veiligheid, Beveiliging en AI gaan we dieper in op de eisen van de Verordening Cyberweerbaarheid (CRA) voor mobiele werktuigen. Blijf op de hoogte om te leren hoe u de cyberweerbaarheid op een efficiënte en conforme manier kunt versterken met Bosch Rexroth en het holistische BODAS-ecosysteem!
Wilt u meer weten over veiligheid, beveiliging en AI-veiligheid en ideeën uitwisselen met onze experts en leden van de myBODAS Community?
» myBODAS-platform
Alle artikelen uit deze blogserie 'Veiligheid, beveiliging, and AI voor mobiele werktuigen':
1. Cybersecurity, Functionele veiligheid en AI: Wat nu van belang is voor fabrikanten van terreinvoertuigen
02. Functionele veiligheid: Hoe OEM's aan de vereisten van de EU-MVO-, CRA- en AI-verordening voldoen
03. Cyberbeveiliging: Waarom OEM's nu moeten handelen